تحلیل مواضع و رفتار آمریکا در مسئله کاپیتولاسیون بر پایه گزارش‌های محرمانه سفارت در تهران

قانون کاپیتولاسیون یکی از تحقیرآمیزترین و بحث‌برانگیزترین مصوبات دوران پهلوی بود که با اعطای مصونیت قضایی به مستشاران آمریکایی، استقلال قضایی و سیاسی ایران را به‌طور آشکار نقض کرد. این اقدام که به‌منظور جلب رضایت و حمایت ایالات متحده از حکومت پهلوی انجام شد، واکنش شدید مردم و روحانیت، به‌ویژه امام خمینی(ره)، را در پی داشت و به یکی از عوامل اصلی بیداری سیاسی ملت ایران تبدیل گردید. با این حال، گزارش‌های محرمانه سفارت آمریکا در تهران ابعاد تازه‌ای از ماجرا را روشن می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه آمریکا در فرآیند تصویب، توجیه و بهره‌برداری از این قانون نقش فعال و هدایت‌گر داشته است. این پژوهش با تحلیل محتوایی این گزارش‌ها، می‌کوشد مواضع، اهداف و رفتار سیاسی آمریکا در مسئله کاپیتولاسیون را آشکار ساخته و از خلال اسناد دیپلماتیک، رویکرد استعماری این کشور نسبت به ایران را تبیین کند.