چرا ارتشبد اویسی به قصاب تهران مشهور شد؟

در دوران پهلوی، جنایتکاران زیادی فعالیت می‌کردند که بدلیل شدت خونریزی‌های شان به «قصاب» مشهور شدند؛ افرادی مانند:
قصاب لر (سپهبد امیراحمدی قاتل لرها)
البرز قصاب (سرتیپ البرز قاتل بلوچ‌ها)
قصاب تهران (ارتشبد اویسی قاتل تهرانی‌ها)

و بزرگترین جنایتکارِ قرن اخیر در ایران یعنی رضاشاه هم که بقول چارلز آمریکایی، در مرز توحش بود.

ماجرای ارتشبد اویسی یا قصاب تهران به راهپیمایی 17 شهریور باز می‌گردد؛ پس از راهپیمایی آرامِ مردم تهران در 13 شهریور (عید فطر) و حضور نیم میلیونی مردم تهران در راهپیمایی 16 شهریور، دولت شریف امامی موسوم به دولت «آشتی ملی» کومت نظامی اعلام کرده و در 17 شهریور، مردم تهران را از زمین و هوا به رگبار بست.

در روز 17 شهریور کشتار بزرگی اتفاق افتاد که تیمسار اویسی از شخصیت‌های کلیدی دوران پهلوی، فرماندهی آنرا به عهده داشت. نام ارتشبد اویسی بدلیل ارتباطات عمیق با آمریکایی‌ها در بیش از 50 سند از اسناد لانه جاسوسی ذکر است.

فاجعه 17 شهریور صدها و بلکه هزاران شهید بر جای گذاشت: «نماینده امنیتی گفت که تظاهرات و برخوردهای عظیمی در منطقه میدان ژاله وجود داشته و بیش از 4000 یا احتمالاً نزدیک به 4500 نفرکشته شده‌اند. علاوه بر این چند صد نفر در دیگر مناطق پایین شهر کشته شده‌اند. (اسناد لانه جاسوسی، ج9،ص117) 

در سند دیگری آمده است:  «گزارشات رسمی رسانه‌های گروهی در ارقام 58 کشته و 205 زخمی شمارش شده توسط بیمارستان‌ها را اعلام نمودند. چندین شاهد عینی آمریکایی و اروپایی اشاره بر این داشته‌اند که این رقم بایستی خیلی بیشتر باشد... یک کارمند آمریکایی ساکن نزدیک میدان ژاله می‌گوید رقم کشته‌شدگان فقط برای آن منطقه بایستی 200 نفر باشد»

در ادامه سند آمده است «یک شاهد آلمانی قابل اعتماد که در منطقه زندگی می‌کند گزارش می‌دهد که از هلی‌کوپترها به طرف خرابکاران خیابانی[!] تیراندازی‌هایی صورت گرفت.»   )همان، ص123) 

 برخی از پژوهشگران نیز به سرکوب مردم توسط هلیکوپترهای نظامی اشاره کرده‌اند:  «در مناطق جنوبی تهران برای پراکنده کردن جمعیت از بالگردهای نظامی استفاده شد. یک روزنامه اروپایی در این رابطه نوشت: این بالگردها  «کوهی از اجساد متلاشی شده» را بر جای گذاردند.» (آبراهامیان، ایران بین دو انقلاب، ۶۳۶–۶۳۵)

ارتشبد اویسی به عنوان قصاب تهران و شخصی بیرحم و جنایتکار، مورد نفرت مردم بوده است. به روایت اسناد لانه جاسوسی، مردم او را «جلاد جمعه» نامیده ودر ایران همه از او می‌ترسند.. برای این منظور داستانی بدین مضمون تعریف کرد که: در موقع مخفی بودن ارتشبد اویسی در تهران (در خانه یکی از رؤسای کمیته انقلاب!) یک شایعه پخش شده بود که اویسی به سوی تهران حرکت کرده است و این باعث ایجاد اضطراب در میزبانش شده بود و صاحبخانه می گفت «اگر اویسی بیاید ما باید فرار کنیم، چون او همه را سر خواهد برید» (اسناد لانه جاسوسی، ج7، ص388)

 تیمسار اویسی در نظر داشت تا جنایت‌های دیگری نیز انجام دهد «ژنرال اویسی فرماندار نظامی تهران در حال طراحی عملیات نظامی شدیدی این بار جهت جلوگیری از تظاهرات و خاتمه دادن به اعتصابات می‌باشد. سایر منابع هم این اطلاعات را تأیید می‌نمایند» (همان، ج7، ص577.)

سند دیگری به دستور ارتشبد اویسی مبنی بر مین گذاری در مسیر عزاداران حسینی در عاشورای 57 اشاره دارد. ( اسناد لانه جاسوسی، ج۱۰، ص۴۱۰.)

همچنین اسناد زیادی از خرابکاری‌های قصاب تهران پس از انقلاب اسلامی بویژه در منطقه کردستان وجود دارد. «اویسی، ربیعی و خسروداد نقشه کودتا را در ساختمانی در خیابان شاه عباس کشیدند. آنها تهران را به ۶ منطقه تقسیم کردند و هر منطقه را به یک ژنرال واگذار نمودند» (همان،ج1، ص494)

 ناگفته نماند که ارتشبد اویسی مانند همه سران پهلوی، با سرقت انبوهی از اموال مردم ایران فرار کرد! بر اساس یکی از اسناد لانه جاسوسی، نام اویسی در فهرست ۱۲۰ مقام خارج کننده وجوه فراوان ارز دیده می‌شود.(همان، ج9، ص377)

آمریکا؛ حامی همیشگیِ جنایتکاران

 جنایت رژیم پهلوی در فاجعه 17 شهریور، بشدت مورد حمایت آمریکا واقع شد همچنان که ارتشبد اویسی (قصاب تهران) عمیقا وابسته به آمریکا بود. در اسناد سفارت آمریکا درباره عامل کشتار 17شهریور آمده است «افسران ارتش ایالات متحده اویسی را یکی از برجسته ترین تیمسارهای ایرانی می دانند. او طرفدار غرب و نسبت به ایالات متحده صمیمی است. عقیده بر این است که وی کاملاً به شاه وفادار است. تماس های رسمی ایالات متحده با اویسی همواره کاملاً خشنودکننده بوده است.» (همان، ج8، ص399)

تیمسار اویسی متمایل به غرب و نسبت به ایالات متحده صمیمی است. او با مشاوران نظامی آمریکایی خیلی خوب همکاری نموده و به توصیه ها و پیشنهادات آنها با رغبت پاسخ داده و اغلب انتقادات سازنده را پذیرفته است.»(همان، ص404) 

فردای حادثه 17 شهریور، جیمی کارتر طی تماسی تلفنی برای شاه «آرزوی موفقیت» کرد. در اسناد لانه جاسوسی نیز خرسندیِ آمریکایی‌ها از ایران کشتار مشخص است «حکومت نظامی برای نیروهای امنیتی و نظامی که جداً از ناآرامی و بی‌نظمی وسیع ناراحت بوده‌اند خوشایند بوده است (همان، ج9، ص123)

همچنین نماینده دفاعی آمریکا در روز 18 شهریور طی دیداری با ارتشبد ازهاری از کشتار مردم ایران دفاع می‌‎کند: «ژنرال گست متذکر شد به نظر می‌رسد که این کار (حکومت نظامی) یک روش خوبی می‌باشد.» (همان، ص122)