سند شماره

241- تحریم‌ها علیه ایران

موضوع سند

متن سند

یادداشت قائم‌مقام مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور (آرون) برای رئیس‌جمهور کارتر[1]

واشنگتن، 5 آوریل 1980

موضوع: تحریم‌ها علیه ایران (خیلی محرمانه)

من روز جمعه (4 آوریل)، ریاست جلسۀ دوساعتۀ کمیتۀ هماهنگی ویژه را بر عهده داشتم. در این جلسه، وضعیت برنامه‌ریزی و گزینه‌های ما، درصورتی‌که تصمیم به پیش‌بردن موضوع تحریم‌ها علیه ایران بگیریم، بررسی شد. اکنون بستۀ پیشنهادی زیر تقدیم حضور می‌گردد:

1. همۀ دیپلمات‌ها و مسئولان نظامی ایرانی ظرف 24 تا 48 ساعت آینده، از کشور اخراج می‌شوند (به‌جز افرادی که پالایش شوند).

2. احصا و تجمیع ادعاها علیه ایران همراه خواهد شد با وضع‌ قانون به‌منظور مجازساختن خانواده‌های گروگان‌ها برای آغاز اقدام قانونی علیه ایران و دارایی‌های این کشور در آمریکا.

3. یک تحریم اقتصادی که کامل خواهد بود؛ البته درصورتی‌که شما تصمیم بگیرید که غذا و دارو را نیز اضافه کنید.

4. لغو همۀ روادید برای ایرانی‌ها به‌جز موارد بشردوستانه، تبعیدی‌ها و پناهندگان.

به‌علاوه، ما درحال آماده‌شدن برای گرفتن رویکردی جدید درقبال متحدین هستیم تا آن‌ها را به اقدام بیشتر ترغیب کنیم؛ ازجمله فراخواندن سفرا کمی پس‌از اینکه اقدامات ما آغاز گردد. ما همچنین درحال بررسی گرفتن نوعی «ژست» نظامی هستیم (نظارت، پارازیت، پرواز با هواپیما در آسمان کشور) که جدیت مقطع کنونی را تقویت می‌کند. مشکل این است که برخی از آن‌ها، ممکن است سبب افزایش آمادگی نظامی ایران شود و درنتیجه، با سایر گزینه‌های ما که به شما دربارۀ آن‌ها گزارش داده شده است، در تضاد باشند. ستاد مشترک نیروهای مسلح و سازمان سیا قبل‌از روز دوشنبه (7 آوریل)، تحلیلی محرمانه را انجام خواهند داد.[2]

در پایان، بسیار حائز اهمیت است که سازمان‌ها 24 ساعت زودتر باخبر شوند تا همه‌چیز، هماهنگ پیش برود و ما کنترل کامل بر امور داشته باشیم.

نکات زیر موارد خاص ناظر به اخراج دیپلمات‌ها و تصمیمی را که برای واردساختن غذا و دارو در تحریم‌ها لازم است، تبیین می‌کند.

اخراج دیپلمات‌های ایرانی

- از زمان اعلام اخراج، دیپلمات‌ها تا زمان خروج آخرین هواپیما از کشور در عصر روز بعد، اجازۀ خروج از کشور را دارند.

- همۀ دیپلمات‌ها و نیز کارکنان نمایندگی‌های ایران که در اینجا مأمور خرید هستند نیز شامل دستورالعمل می‌شوند. تنها یک دیپلمات اجازه دارد پنج روز دیگر در واشنگتن بماند تا امور مربوط به انتقال کارها به یک قدرت حافظ منافع را انجام بدهد. مقامات نظامی اخراج خواهند شد، ولی دانشجویان نظامی و افسران مرتبط با آن‌ها اجازۀ باقی‌ماندن در کشور را دارند.

- دیپلمات‌هایی که قصد ارائۀ درخواست اقامت یا پناهندگی دارند، می‌توانند این کار را پس‌از خروج از کشور، از اروپا یا کشورهای دیگر انجام بدهند.

- دستورالعمل‌های لازم به اف‌بی‌آی و سرویس مخفی درصورت بروز تظاهرات، مقاومت یا سایر احتمالات داده‌شده و بر اجتناب از ایجاد شرایطی که ممکن است سلامت و آسایش گروگان‌ها را به خطر بیندازد، تأکید گردید. به‌هرحال، اگر زندگی مأمورین اف‌بی‌آی مستقیم به خطر بیفتد، آن‌ها می‌توانند از خود دفاع کنند.

تحریم‌های اقتصادی

- کمیتۀ هماهنگی ویژه، به‌جز وزارت امور خارجه، موافق با تکمیل تحریم با گنجاندن غذا و دارو در آن بود. استدلال در موافقت با شمول تحریم‌ها بر غذا و دارو عبارت است از:

1. این کار صرفاً آنچه را که حالا مشغول انجامش هستیم، رسمیت می‌دهد؛ چراکه درعمل، هیچ کالایی به ایران ارسال نمی‌شود؛

2. سبب افزایش دامنۀ بستۀ تحریم‌ها فراتر از اقداماتی می‌شود که پیش‌تر علنی شده بودند؛

3. عزم آمریکا را برای لغو همۀ ارتباطات تجاری با ایران تا زمانی‌که گروگان‌ها در اسارت هستند، نشان می‌دهد.

وزیر امور خارجه مخالف استفاده از غذا به‌عنوان حربه‌ است و اعتقاد دارد که علی‌رغم تحریم غلّات شوروی، این کار با اظهارات گذشتۀ رئیس‌جمهور در تضاد است. آن‌ها می‌گویند که این کار اقدامی است فراتر از تحریم‌هایی که در شورای امنیت سازمان ملل تصویب شد و تأثیر عملی کمی دارد؛ چراکه متحدین به ما در این زمینه نمی‌پیوندند و سایر کشورهای منطقه نگاهی منفی به آن خواهند داشت. من نتوانستم با وزیر برگلند، دیل هاتاوی[3] یا دیگر مسئولان وزارت کشاورزی تماس برقرار کنم. به‌هرحال، تصور من این است که آن‌ها نیز با گنجاندن غذا در تحریم مخالفت خواهند کرد.

تصمیم شما[4]

تحریم را کامل کنید -----

غذا مستثنا شود -----

دارو مستثنا شود -----

[1]. Carter Library, Plains File, Box 7.

سرّی؛ حساس.

[2]. براساس یادداشت برای ثبت که توسط کارلوتچی آماده شد، بحث دربارۀ گزینه‌های نظامی پس‌از اینکه جلسۀ 4 آوریل کمیتۀ هماهنگی ویژه محدود به گروه کوچکی شد، انجام گرفت. کارلوتچی خاطرنشان کرد که درحالی‌که همه موافق بودند، آمادگی افزایش‌یافتۀ ایران ممکن است سایر گزینه‌های ما را با پیچیدگی روبه‌رو کند؛ ولی معتقد هستند که چنین وضعیتی به نفع آمریکا خواهد بود؛ «چراکه وقتی ایرانی‌‌ها با اقدام تشدیدشدۀ آمریکا خود را وفق دهند، ما هر اقدامی که صورت دهیم، کمتر دیده می‌شود». کارلوتچی افزود: «من تا حدودی نسبت‌به این موضوع تردید دارم.»

April 4; Central Intelligence Agency, Office of the Director of Central Intelligence, Job 81B00401R: Subject Files of the Presidential Briefing Coordinator, Box 13.

[3]. Dale Hathaway

[4]. هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که کارتر با هیچ‌یک از این گزینه‌ها موافقت کرده باشد.

منبع: - جلد - صفحه