در حال دریافت اطلاعات

لطفا منتظر بمانید!

سند شماره

بررسی شرایط حمله نظامی

موضوع سند

متن سند

یادداشت ویراستار

در روز 20 نوامبر 1979، اعضای کابینۀ دولت کارتر سلسله جلساتی را برای بررسی تحولات مرتبط با بحران گروگانگیری، برگزار کردند. کمیتۀ هماهنگی ویژه، از ساعت 9 تا 10 صبح، تشکیل جلسه داد و موضوعات گوناگونی را بررسی کرد؛ ازجمله دیدگاههای اولیه دربارۀ نوع واکنش به محاکمۀ گروگانها، مشورتهای جاری در سازمان ملل و یک گزارش ویژه که توسط گروه میان‌سازمانی آماده شده است.

 معاون رئیسجمهور، والتر ماندیل،[1] وزیر امور خارجه، سایروس ونس، معاون وزیر امور خارجه، وارن کریستوفر، دستیار وزیر امور خارجه در امور خاور نزدیک، هارولد ساندرز، وزیر دفاع، هارولد براون، گراهام کلایتور، از وزارت دفاع، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح، ژنرال دیوید جونز، ژنرال جان پاستی از ستاد مشترک نیروهای مسلح، ادارهکنندۀ اطلاعات مرکزی، استانسفیلد ترنر، فرانک کارلوتچی از آژانس اطلاعات مرکزی، رئیس ستاد کارکنان کاخ سفید، همیلتون جردن، وزیر ارتباطات، جودی پاول، مشاور امنیت ملی رئیسجمهور، زبیگنیف برژینسکی، قائممقام مشاور امنیت ملی رئیسجمهور، دیوید آرون، ویلیام اودوم و گری سیک از شورای امنیت ملی در این جلسه حاضر بودند.[2]

رئیسجمهور جیمی کارتر، که به‌منظور شرکت در مراسم روز شکرگزاری در کمپ دیوید[3] به سر میبرد، ساعت 11:19 ظهر با پاول تماس گرفت و اظهار داشت که به همراه ونس و دیگران جلسۀ اضطراری کمیتۀ هماهنگی ویژه را برگزار کرده است و پیشنویس یک بیانیه را در واکنش به سخنرانی‌ای که آیت‌الله روح‌الله خمینی قرار بود در آن روز ایراد کند، آماده نمایند.[4]

 ساعت 12:30 ظهر آن روز، سرویس اطلاعرسانی پخش خارجی[5]، سخنرانی خمینی را پخش کرد. خمینی در این سخنرانی، رئیسجمهور کارتر و رهبران هم‌فکر او را «دارودستۀ» سرکوبگران خواند که «بیماری خودستایی» دارند. وی اظهار داشت که بیماری محمدرضا شاه این بود که «تنها خود و افراد چاپلوس و دلقک اطرافش را میدید و توجهی به مردم نمیکرد» و همین مسئله، منجر به نابودیاش شد.

او در ادامه گفت که کارتر «نیز از مشکلی مشابه رنج میبرد، البته به‌شکلی حادتر، هرچقدر قدرت بیشتر شود، بر شدت بیماری افزوده میشود». براساس دیدگاه خمینی، گروگانها جاسوس بودند و تا زمانی که شاه به ایران برنگردد، امکان محاکمۀ آن‌ها وجود دارد و در آن صورت «کارتر میداند که چه اتفاقی خواهد افتاد».[6]

آن روز عصر، چندین جلسه به بررسی موضوعات محاکمۀ احتمالی و اعدام گروگانها و نیز سخنرانی خمینی پرداختند. از ساعت 1:30 تا 2 بعدازظهر در واشنگتن، آرون، ریاست جلسۀ مختصر گروه میان‌سازمانی را بر عهده داشت. رئیس ستاد برنامهریزی سیاسی[7]، آنتونی لیک،[8] ساندرز، رابرت کومر و رابرت مورای، از وزارت دفاع، کارلوتچی و سیک در این جلسه حضور داشتند.

گروه میان‌سازمانی گزارش اقدامات احتیاطی که توسط کارگروه ایران تهیه شده بود را بررسی کرد. این طرح گزینههای آمریکا درصورت محاکمۀ گروگانها و یا انتقال آن‌ها به زندان تحت کنترل سپاه را به‌تفصیل تشریح میکرد.

آخرین گزینه (مورد شمارۀ 31) در پیشنویس، برنامۀ انجام عملیات نظامی برای نجات گروگانهایی بود که حکم اعدام برای آن‌ها صادر نشده است. جلسۀ این گروه، ساعت 2 بعدازظهر به پایان رسید تا برخی از اعضا بتوانند در جلسۀ اضطراری کمیتۀ هماهنگی ویژه که کارتر دستور تشکیل آن را داده بود، حاضر شوند.[9]

جلسۀ اضطراری ساعت 2 بعدازظهر در واشنگتن برگزار شد. حاضرین عبارت بودند از: ونس، کریستوفر، کارلوتچی، ترنر، همیلتون جردن، کلایتور، دستیار ارتباط با کنگرۀ رئیسجمهور[10]،  فرانک مور،[11] پاستی، ماندیل، برژینسکی، آرون، سیک، اودوم و پاول. درخلالِ جلسه، کارتر با تماس تلفنی به برژینسکی اطلاع داد که برای حضور در جلسۀ اضطراری ساعت 4 عصر شورای امنیت ملی، کمپ دیوید را به مقصد کاخ سفید ترک میکند. جلسۀ اضطراری کمیتۀ هماهنگی ویژه، ساعت 3:15 بعدازظهر، بدون نتیجه پایان یافت، اما ونس باقی ماند تا بر روی پیشنویس بیانیۀ واکنش به سخنرانی خمینی کار کند.[12]

بعد بازگشت از کمپ دیوید، کارتر جلسۀ اضطراری کمیتۀ هماهنگی ویژه را ساعت 4 بعدازظهر در اتاق جلسات کاخ سفید تشکیل داد. ماندیل، برژینسکی، ونس، ترنر، کلایتور، جردن، پاول، براون و جونز حاضرین در جلسه بودند.

 براساس گزارش فعالیتهای روزانۀ برژینسکی درمورد ایران، در این جلسه «آغاز آرایش نظامی نیروها تصویب شد»[13]. کارتر در یادداشتهای شخصی خود نوشته است که «دستور داده است تا یک ناو هواپیمابر دیگر به خلیج عربی منتقل شود و اینکه یک جایگزین از ساحل غربی،[14] به خلیج سبیک[15] در فیلیپین بیاید. ما باید امکان سوختگیری را در دیگو گارسیا فراهم کنیم و برخی از بالگردهای غولپیکر آنجا را با هواپیمای سی۵ای[16] به ناوها منتقل کنیم».[17] جزئیات بیشتری از این جلسه در دسترس نیست. کارتر بعداز جلسه به کمپ دیوید برگشت.

درحالی‌که اعضای اصلی دولت در جلسۀ اضطراری کمیتۀ هماهنگی ویژه بودند، آرون، لیک، کارلوتچی و سیک، جلسۀ گروه میان‌سازمانی را ساعت 4 بعدازظهر دوباره برگزار کردند و بحث دربارۀ متن مربوط به اقدام احتیاطی را که از جلسۀ ساعت 2 ناتمام مانده بود، ادامه دادند. همزمان با جلسۀ گروه میان‌سازمانی، جلسۀ اضطراری کمیتۀ هماهنگی ویژه به جمعبندی رسید و شرحی از «گزینههای منطبق» را که توسط رئیسجمهور آماده شده بود، برای آرون ارسال کرد. این گزارش شامل فهرستی از واکنشهای احتمالی ایالات متحده، ازجمله کلیت انجام اقدام نظامی را درقبالِ محاکمۀ گروگانها در بر داشت.

 عصر همان روز، سیک متن «گزینههای منطبق» را به دفتر لیک برد تا مضمون آن در گزارش اقدامات احتیاطی که گروه میان‌سازمانی مشغول بحث دربارۀ آن بود، گنجانده شود. متن هر دو سند به صورتجلسۀ ثبتشده از جلسات 20 نوامبر گروه میان‌سازمانی پیوست شده است.[18] جزئیات بیشتری از این جلسات در دسترس نیست.

نتیجۀ این جلسات متن اقدام احتیاطی بود که در 20 نوامبر، با عنوان سند شمارۀ 42 نهایی شد و در همان روز، به‌عنوان بیانیۀ کاخ سفید منتشر گردید. متن کامل این بیانیه به شرح زیر است:

براساس گزارشها، شهروندان آمریکایی که به‌صورتی غیرقانونی و با کمک دولت ایران، در تهران به گروگان گرفته شدهاند، ممکن است که به‌زودی «محاکمه» شوند. این اقدام، نقض آشکار قوانین بینالمللی و اصول دینی است و مسئولیت عواقب آن بر عهدۀ دولت ایران خواهد بود.

ایالات متحده ازطریق سازمان ملل و هر کانال موجود دیگر، تلاش دارد تا راهحلی مسالمتآمیز برای این مشکل پیدا کند. برای آمریکا، روش مسالمتآمیز بر هر گزینۀ محتمل دیگری ترجیح دارد. منشور سازمان ملل راهحلهایی را تعیین کرده است. دولت ایران باید خطرناک‌بودن وضعیتی را که ایجاد کرده است، درک کند.[19]

 



[1]. Walter Mondale

[2]. Carter Library, National Security Council, NSC Institutional File (H–Files), Box 106, SCC 206 Iran 11/20/79.

[3]. Camp David

[4]. President’s Personal Notes, November 20; Carter Library, Plains File, Box 1.

[5]. FBIS

[6]. FBIS 91, 12:30 p.m., November 20; Carter Library, National Security Affairs, Brzezinski Material, Country File, Box 30, Iran 11/17/79–11/20/79.

[7]. Policy Planning Staff

[8]. Anthony Lake

[9]. Carter Library, National Security Affairs, Staff Material, Middle East File, Box 35, Subject File, Iran Cables and Memos 11–12/79.

[10]. Assistant for Congressional Liaison

[11]. Frank Moore

[12]. Carter Library, National Security Affairs, Staff Material, Middle East File, Box 97, Meetings File, 11/20/79 SCC Meeting re Iran.

[13]. Carter Library, National Security Affairs, Brzezinski Material, Country File, Box 31, Iran 2/80.

[14]. West Coast

[15]. Subic Bay

[16]. C5A

[17]. President’s Personal Notes, November 20; Carter Library, Plains File, Box 1.

[18]. Carter Library, National Security Affairs, Staff Material, Middle East File, Box 35, Subject File, Iran Cables and Memos 11–12/79.

[19]. Public Papers: Carter, 1979, Book II, p2148.

منبع: - جلد - - صفحه
تصاویر سند
(Bellevue Hotel) (Giza) (Harvard Divinity School) (Princeton University) (Rutgers University) Ankara Arabian Sea Arlington National Cemetery Azerbaijan Democratic Republic Azores Bahamas Belgrade Brewster Cam Ranh Bay Camp David Chicago Colorado Dacca Demirel Dominica Dulles Eastern Desert Eastern Europe Eastern Province Ellipse Frankfurt Georgia Hofburg Palace Homestead AFB Hunter Army Air Base Islamic Revolutionary Organization in the Arabian Peninsula Kansas LaGuardia Airfield Lackland Air Force Base Lafayette Park Laos Madrid Maine Manley Maryland Masirah Massachusetts Massachusetts Avenue Mauritania Mildenhall Monaco Murmansk National Council of Churches Near East and South Asia Division New Hampshire Nicaragua Oklahoma Panama City Peking Quai d’Orsay Saharan Democratic Arab Republic San Antonio Sheikh Osman Naqshahandi South America Strait of Tiran Strasbourg Texas Tonga Transcaucasus Tricastin Tripoli U.S. Pacific Command Vladivostok Wadi Kena West Germany Western Europe Wiesbaden Wilford Hall Hospital Wisconsin «کوچه بیژن» آبادان آتن آذربایجان آرامستان ملّی آرلینگتون آرژانتین آزور آفریقای ­جنوبی آفریقای ­شمالی آفریقای جنوبی آفریقای ‌جنوبی آفریقای‌ جنوبی آفریقای‌جنوبی آلاسکا آلمان آلمان غربی آلمان­ غربی آلمان‌شرقی آلمان‌غربی آمریکا آمریکای جنوبی آمریکای شمالی آمریکای­ شمالی آمریکای‌شمالی آمریکای‌لاتین آمریکای‌مرکزی آنکارا آنگولا ابوموسی اتحاد جماهیر شوروی اتحادیه جماهیر شوروی اتریش اتیوپی اردن ارومیه اروپا اروپای شرقی اروپای غربی اروپای‌شرقی اروپای‌غربی استانبول استراسبورگ استرالیا اسرائیل اسلام ­آباد اسلام­ آباد اسلام‌آباد اسوان مصر اسپانیا اسکله اورسی اشمیت اصفهان افغانستان اقیانوس ­آرام اقیانوس آرام اقیانوس هند الجزایر الجزیره امارات امارت متحده عربی انتبه انگلستان اوتاوا اورشلیم اوکلاهاما اوکیناوا ای­سی ایالات متحده ایالات متحده آمریکا ایالت شرقی ایتالیا ایران ایرلند ایسلند بازار تبریز بازار تهران بالتیمور بالتیک بانک ­های آمریکا بانک‌های سوئیس باهاما باکو بحرین برزیل برلین برن برن (Bern) برنیس بروکسل بریتانیا بریتانیای کبیر بصره بغداد بلوار تخت جمشید بلوچستان بلوک شرق بلژیک بلگراد بن بنادر ایران بنادر شوروی بنادر مورمانسک بنادر نفتی ایران بندر بصره بندر خلیج‌فارس بندر خمینی بندر شاپور بندرعباس بنگلادش بوشهر بولیوی بُن بیروت بیمارستان آمریکا در پاناما بیمارستان ویلفورد هال بیمارستان کورنل نیویورک بیمارستان گورگانس بیمارستان­ های گورگاس تأسیسات آرامکو تایلند تایوان تبریز ترمینال‌های نفتی خلیج فارس ترکستان ترکیه تفلیس تنب بزرگ تنب بزرگ و کوچک تنگه تیران تنگه هرمز تهران تونس تونگا تگزاس جامایکا جدّه جزایر جزایر آزور جزایر ابوموسی و تنب­ ها جزایر تنب کوچک جزایر کوچک ابوموسی و تنب‌های نزدیک دهانۀ خلیج‌فارس جزیره جزیره خارک جزیره خارگ جزیره دیه‌گو گارسیا جزیره مصیره جزیره کنتادورا جزیرۀ خارک جمهوری اسلامی ایران جمهوری دموکراتیک آذربایجان جمهوری دموکراتیک عربی صحرا جمهوری فدرال آلمان جنوب ­غرب آسیا جنوب آسیا جنوب ایران جنوب عراق جنوب­ غرب آسیا جنوب­ غرب تهران جنوب‌شرق ایران جنوب‌غرب آسیا جنوب‌غربی آسیا جورجیا جیزه خاور دور خاور نزدیک خاور نزدیک و جنوب آسیا خاورمیانه خاورنزدیک خرمشهر خرّمشهر خلیج خلیج خوک‌ها خلیج سبیک خلیج فارس خلیج کام ران خلیج‌فارس خوزستان خیابان ماساچوست خیابان­ های تهران دادگاه پاناما دالاس دالاک (Dalak) دانشکده الهیات هاروارد دانشگاه تهران دانشگاه راتگرز دانشگاه پرینستون دانمارک داکا دریای خزر دریای سیاه دریای عرب دریای عربی دریای مدیترانه دمشق دمیرل دوشان تپّه دومینیکا دیگو گارسیا رشته کوه ­های زاگرس رضائیه رم رودزیا روسیه رومانی رُم ریاض زامبیا زامبیان زاهدان زندان سان­تای زوریخ (Zurich) سادات سانفرانسیسکو سانفرانسیکو سریلانکا سفارت آمریکا سفارت آمریکا در اسلام ­آباد سفارت آمریکا در تهران سفارت آمریکا در طرابلس سفارت آمریکا در کویت سفارت ایالات متحده سفارت ایالات متحده در ایران سفارت ایالات متحده در تهران سفارت ایران در واشنگتن سفارت بریتانیا سفارت بریتانیا در ایالات متحده سفارت بریتانیا در تهران سفارت بریتانیا در واشنگتن سفارت سوئیس در تهران سفارت شوروی در واشنگتن سفارت کانادا در تهران سمنان سن آنتونیو سوئد سوئیس سوریه سومالی سکّوهای نفتی جزیره خارک شبه جزیره عربستان سعودی شبه­ جزیره عربستان شبه‌جزیره عربستان شرق آسیا شرق مدیترانه شرق­ دور شطّ‌ العرب شط‌ العرب شمال ایران شمال تهران شنیانگ (Shenyang) شوروی شوروی‌ شیلی شیکاگو صحرای اول (Desert One) صحرای شرقی طبس ظهران عدن (Aden) عراق عربستان عربستان سعودی عرشه نیمیتز عرفات علی‌آباد عمان عمّان فرات فرانسه فرانکفورت فرودگاه ­های ایران فرودگاه اسوان فرودگاه انتبه اوگاندا (Uganda) فرودگاه تهران فرودگاه دالس فرودگاه طبس فرودگاه لارناکا (Larnaca) فرودگاه لاگواردیا فرودگاه مهرآباد فرودگاه میلدنهال فرودگاه نیویورک فلسطین فلوریدا فنلاند فورت برگ فیلیپین قاهره قبرس قفقاز جنوبی قفقاز­ جنوبی قفقازجنوبی قم لائوس لاکلند لبنان لندن لندن. لهستان لوگزامبورگ لیبی لیسبون مادرید ماساچوست مانلی مجتمع فلوریت مدیترانه شرقی مدینه مراکش مرزهای شمال‌غربی ایران مریلند مسجد الحرام مسقط مسکو مشهد مصر مصیره منصوریه منظریه مهرآباد موریتانی موزامبیک مومباسا موناکو مکزیک مکّه میادین نفتی خلیج فارس میادین نفتی خوزستان مین نائین ناتو ناحیه کلمبیا نجف نروژ نگلادش نیجر نیجریه نیروگاه هسته‌ای تریکاستین نیمیتز نیواورلئان نیوزلند نیومکزیکو نیوهمپشایر نیویورک نیکاراگوئه هامبورگ هانتر هانوی (Hanoi) هتل بلویو هرات هلند همدان همیلتون جردن هند هندوستان هیوستن هیوستن تگزاس واتیکان وادی قنا واشنگتن ولادی­وستوک ونزوئلا ویتنام ویتنام‌ ویسبادن ویسکانسین وین پادگان سلطان‌آباد پاراگوئه پارک ریاست‌جمهوری پارک لافایت پاریس پالایشگاه آبادان پالایشگاه‌های نفت آبادان پاناما پاناما سیتی پاناماسیتی پاکستان پایگاه دیگو گارسیا پایگاه نظامی فورت برگ (Fort Bragg) پایگاه نیروی هوایی لاکلند پایگاه هوایی ایالات متحده پایگاه هوایی تهران پایگاه هوایی غرب قاهره پایگاه هوایی هومستد پایگاه‌های عربستان سعودی پرتغال پنتاگون پکن پیاتیلا پیتزبرگ چابهار چک چکسلواکی چین ژاپن ژنو ژیسکار کاخ سفید کاخ هفبورگ کاراکاس کاستاریکا کالج‌های آمریکا کانادا کانزاس کربلا کردستان کرمان کره ­شمالی کره شمالی کشورهای اروپایی کشورهای جهان ‌سوم کشورهای جهان­ سوم کشورهای جهان‌سوم کشورهای حاشیه خلیج فارس کشورهای خلیج کشورهای عربی کشورهای غربی کلرادو کلمبیا کمپ دیوید کنتادورا کوبا کویت کُردستان گابن گابون گوآتمالا گوآم گواتمالا گورگاس یزد یمن یونان یوگسلاوی