سند شماره

34- بررسی احتمال موفقیت در عملیات نجات گروگان ها

موضوع سند

متن سند

یادداشت اداره‌کنندۀ اطلاعات مرکزی، ترنر، برای رئیس‌جمهور کارتر[1]

واشنگتن، 15 نوامبر 1979

به نظر من، انجام هرگونه عملیات نجات در دو هفتۀ آینده، با احتمال بسیار کمی از موفقیت همراه است.[2] بهتر است، ما به شما در تصمیم‌گیری برای چنین عملیاتی و نیز نسبت‌به گزینه‌های موجود دیگر کمک کنیم.

اول: شایسته است که طی یک اظهارنظر صریح، از احتمال موفقیت عملیات نجات بگویید. (یادآور شوید که ستاد مشترک نیروهای مسلح در بررسی طرح خلیج خوک، آن را دارای شانسی «نسبتاً خوب» برای موفقیت دانسته است. برای ارتش، «نسبتاً خوب» به مثابۀ نمرۀ «60 تا70» در کالج است؛ کاخ سفید نظر ستاد مشترک را «شانسی نسبتاً خوب برای موفقیت» تفسیر کرد.)

دوم: باید بدانید که چگونه در طول زمان، احتمال موفقیت بیشتر می‌شود. ممکن است زمان‌بندی در کنترل شما نباشد، اما بدین‌ترتیب گزینه‌های دیگر را نیز لحاظ خواهید کرد.

به‌علاوه، شایسته است که راهبردهای نجات انتخابی داشته باشید که هرکدام الزامات سیاسی مختلفی دارند. شما تنها می‌توانید هزینه‌های سیاسی را با تغییری که آن‌ها در احتمال وقوع به وجود می‌آورند، متعادل سازید.

پیشنهاد من این است که از ستاد مشترک نیروهای مسلح و وزارت دفاع بخواهید تا چارتی مانند آنچه که به نامه پیوست شده است را آماده کنند.

درنهایت اینکه، شما به یک فهرست حساب‌شده از گزینه‌های جایگزین نیاز دارید. اگر از انجام یک عملیات نجات اجتناب کنید، فشار افکار عمومی خواستار اجرای مجموعه‌ای از اقدامات فوری و قاطعانه خواهد شد.

پیوست

چارتی که در سازمان سیا تهیه شده است[1]

واشنگتن، 15 نوامبر 1979

طرح	نوع عملیات	پشتیبانی خارجی	احتمال موفقیت[2] در					عوامل کلیدی مؤثر بر احتمالات
طرح	نوع عملیات	پشتیبانی خارجی	20 نوامبر	27 نوامبر	3 دسامبر	10 دسامبر	17 دسامبر	عوامل کلیدی مؤثر بر احتمالات
الف	تیم نجات ازطریق هوا، به نقطۀ موردنظر منتقل می‌شود؛ بالگردها به تهران می‌روند و بازمی‌گردند؛ گروگان‌ها از راه هوایی، نجات پیدا می‌کنند.	[کمتر از یک سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است.]	بسیار کم	بسیار کم	کم	کم ـ متوسط	متوسط	آسیب‌پذیری فرماندهی هوایی؛ دردسترس‌بودن بالگردها.
ب	تیم نجات ازطریق هوا به نقطۀ موردنظر منتقل می‌شود؛ بالگردها به تهران می‌روند و بازمی‌گردند؛ گروگان‌ها از راه هوایی نجات پیدا می‌کنند.	[کمتر از یک سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است.]	بسیار کم	کم	کم ـ متوسط	متوسط	متوسط	آسیب‌پذیری فرماندهی هوایی؛ دردسترس‌بودن بالگردها. [کمتر از یک سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است.] فاصله‌ها کمتر هستند؛ شانس خروج گروگان‌ها از راه زمینی بیشتر است.
ج	تیم نجات ازطریق هوا، به نقطۀ موردنظر منتقل می‌شود؛ نفوذ به داخل تهران؛ گروگان‌ها از راه زمینی (جاده) به محل فرود منتقل می‌شوند.	[کمتر از یک سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است.]	بسیار کم	بسیار کم	بسیار کم	کم	کم ـ متوسط	دشواربودن خارج‌کردن افراد ازطریق جاده
د	تیم مهاجم نفوذ می‌کند؛ بالگردها مستقیم وارد نقطۀ موردنظر می‌شوند و خارج می‌شوند.	[کمتر از یک سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است.]	غیر ممکن	غیر ممکن	غیر ممکن	کم	کم ـ متوسط	نفوذ تیم نجات زمان‌بَر است، بالگرد باید فاصلۀ طولانی را بپیماید.
ه	تیم مهاجم نفوذ می‌کند؛ بالگردها مستقیم وارد نقطۀ موردنظر می‌شوند و خارج می‌شوند.	[کمتر از یک سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است.]	غیر ممکن	غیر ممکن	کم	کم ـ متوسط	متوسط	فاصله‌ها کمتر هستند.
و	تیم مهاجم نفوذ می‌کند؛ بالگردها مستقیم وارد نقطۀ موردنظر می‌شوند و خارج می‌شوند.	[کمتر از یک سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است.]	غیر ممکن	غیر ممکن	کم ـ متوسط	متوسط	متوسط ـ زیاد	فاصله‌ها همچنان کمتر هستند.

[1]. Central Intelligence Agency, Office of the Director of Central Intelligence, Job 95M01183R: Policy Files (1977–1981), Box 1, Folder 5: DCI Turner-Eyes Only Files-Various Subjects .

به‌کلی سرّی. حساس.

[2]. براساس مضمون یک سند بدون تاریخ که توسط ستاد مشترک نیروهای مسلح تهیه شده است، در روز 12 نوامبر، جونز درپی دریافت یک دستور شفاهی، یک نیروی رزمی مشترک را در بخش عملیات ستاد مشترک (Joint Staff Operations Division)، راه‌اندازی کرد تا عملیات طبس را برنامه‌ریزی کند. این عملیات منجر به ایجاد کانال‌های ارتباطاتی و یک شبکۀ اطلاعاتی میان آژانس امنیت ملی، وزارت امور خارجه، ستاد مشترک نیروهای مسلح، آژانس اطلاعات دفاعی، سازمان سیا، پایگاه نظامی فورت برگ (Fort Bragg)، تکاوران ارتش، هواگرد ثابت‌بال و بالگردی شد که از عناصر دخیل در عملیات نجات به شمار می‌آمدند.

Department of Defense, Joint Chiefs of Staff Records, RG 218–07–0002, Records of J–3 DDSO, Box 8, Iranian Hostage Crisis 1979–1984, I–93 Rice Bowl Annex B (Intelligence) JTF Oplan 1–80.

[3]. به‌کلی سرّی؛ حساس. یک چارت به‌روزشده به یادداشت 27 نوامبر ترنر، برای برژینسکی پیوست شد. این یادداشت به‌تفصیل، نقش سیا در انجام عملیات نجات را تشریح کرده است. ترنر اظهار داشته است که سیا همچنان نقش مهمی در «ارائۀ راهنمایی، مشورت فنی و عملیاتی و نیز پشتیبانی لجستیک» برای تقریباً تمامی ابعاد برنامه‌ریزی، تیم دلتا ایفا می‌کند و اینکه «ارتباط» بین سیا، وزارت دفاع و تیم دلتا درزمینۀ «طراحی عملیات نجات گروگان‌ها، گسترده و مستمر بوده است»

Central Intelligence Agency, Office of the Director of Central Intelligence, Job 82M00501R: 1980 Subject Files, Box 13, Folder1.

[4]. «موفقیت»؛ یعنی 50 درصد از گروگان‌ها و نیز تیم نجات به‌ سلامت از محل خارج شوند.