سند شماره

97- بررسی تحریم ها و راههای دور زدن آن

موضوع سند

متن سند

خلاصۀ نتایج جلسۀ کمیتۀ هماهنگی ویژه[1]

واشنگتن، 14 دسامبر 1979، ۹ـ۹:۵۰ صبح

موضوع: ایران

شرکت‌کنندگان:

وزارت امور خارجه

وارن کریستوفر

دیوید نیوسام

هارولد ساندرز

وزارت دفاع

گراهام کلایتور

ستاد مشترک نیروهای مسلح

ژنرال دیوید جونز

ژنرال جان پاستی

وزارت خزانه‌داری

رابرت کارسول**

آنتونی سالومون**

سازمان سیا

دریابُد استانسفیلد ترنر

فرانک کارلوتچی

وزارت دادگستری

دادستان کل بنیامین سیویلتی**

جان شنفیلد**

شورای امنیت ملی

سرهنگ ویلیام اودوم

گری سیک

وزارت انرژی

جان ساهیل**

کاخ سفید

استورات ایزنشتارت**

هدلی دونووان

زبیگنیف برژینسکی

دیوید آرون

افراد با این علامت «**»، برای بحث دربارۀ مسائل داخلی در جلسه حضور داشتند.

خلاصۀ نتایج

مسائل داخلی:

1. مهاجرت: دادگاه ناحیه‌ای[2] هنوز حکمی دربارۀ دستوری که برنامۀ مصاحبه را به تعویق می‌اندازد، صادر نکرده است. انتظار می‌رود که امروز یا حداکثر فردا، حکم صادر شود. اگر رأی صادرشده علیه ما باشد، می‌توانیم بلافاصله به قاضی ارشد[3] مراجعه کنیم و احتمالاً هم‌زمان خواستار اقدام کنگره نیز شویم. روند تصویب قانون براساس رویدادهای احتمالی در نظر گرفته شده است. (خیلی محرمانه)

2. دیوان بین‌المللی: فردا قرار است حکم صادر شود و شواهد حاکی از آن هستند که رأی به نفع ما خواهد بود. براساس عملکرد گذشته، تصمیم دارای اجماع نخواهد بود و ما باید آماده باشیم تا توضیحی را برای حکم آماده کنیم. دادستان کل به‌‌‌‌محض صدور رأی، آن را به اطلاع همه خواهد رساند. متن بیانیۀ او، براساس احتمالات ممکن تنظیم شده است و او با جودی پاول همکاری و تعامل خواهد داشت. (خیلی محرمانه)

3. گام‌های اقتصادی: ما هنوز هم گزارش‌ تفصیلی از گفت‌وگوهایی که در اروپا توسط ونس و کوپر انجام شده است، در اختیار نداریم.[4] کوپر یک روز دیگر در سفر ماند تا بیشتر با وزارت امور خارجۀ بریتانیا[5] گفت‌وگو کند؛ بنابراین تا اواخر امروز عصر، به کشور برنمی‌گردد. گزارش‌های جسته‌وگریخته‌ای که ما دریافت کردیم، حاکی از این هستند که چهار وزیر خارجه با حمایت از اقدام آمریکا برای پیاده‌ساختن تحریم‌های فصل هفتم و نیز برخی از اقدامات مستقل کم‌اهمیت‌تر موافق هستند. (سرّی)

ما درک کاملی از ماهیت این اقدامات مستقل نداریم، ولی می‌دانیم که آن‌ها رویه‌های موجود، غیر از اقدام متقابل در برابر قصور در پرداخت بدهی یا مسدودسازی دارایی‌های ایران را متوقف می‌کنند. اگر تصور ما درست باشد، این اقدامات در حمایت از دلار مؤثر واقع خواهند شد (با اصرار بر پرداخت پول نفت به دلار، امتناع از پذیرش واریز ارز غیردلاری به حساب توسط ایران و...)؛ ولی فشار جدید و قابل‌توجهی را بر دولت و اقتصاد ایران وارد نمی‌آورند. روشن نیست که آیا این ایده‌ها، تنها تشکیل‌دهندۀ یک پیشنهاد اروپایی درمقابل درخواست جاه‌طلبانه‌تر ماست یا اینکه آن‌ها به‌عنوان یک بستۀ موردتوافق پذیرفته شده‌اند؟ (سرّی)

دکتر برژینسکی به‌شدت بر لزوم تهیۀ گزارشی از گزینه‌های موجود ازسوی وزارت خزانه‌داری تأکید داشت، سندی که راهبردهای حداقلی و حداکثری در دسترس و نیز اینکه چگونه می‌توانیم آن‌ها را در قالب درخواستی برای اجرای تحریم‌های فصل هفتم قرار دهیم، ترسیم می‌کند. (سرّی)

خزانه‌داری بررسی گزینه‌های احتمالی را تا زمان بازگشت کوپر به تعویق انداخته است، ولی دکتر برژینسکی معتقد بود که فارغ از دستاوردی که در اروپا به دست آمده است، رئیس‌جمهور باید از اقدامات ممکن در این برهه و نیز فشارهایی که ممکن است لازم داشته باشند، آگاهی بیابد؛ بنابراین آقای سالومون تحلیلی از گزینه‌های مختلف اقتصادی آماده خواهد کرد.[6] (سرّی)

جلسۀ کمیتۀ هماهنگی ویژه، فردا صبح با حضور ونس و کوپر برگزار می‌شود تا دربارۀ گزینه‌های موجود بحث و تبادل‌نظر گردد. به کمیته اطلاع داده شد که روایات خبرگزاری‌ها نسبت‌به تصمیم برای توسل به تحریم‌های فصل هفتم، به‌عنوان یک گزینه در میان چندین احتمال مدنظر باقی می‌ماند. (سرّی)

4. دورزدن: [کمتر از یک سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است] برخی بانک‌ها در آلمان، فرانسه، کانادا و سوئیس به ایران، در دورزدن آثار مسدودسازی کمک می‌کنند. [دوونیم سطر از طبقه‌بندی خارج نشده است.] وزارت خزانه‌داری و سازمان سیا دربارۀ جزئیات این موضوع تحقیق کرده‌اند و فوری اقدام خواهند کرد. (سرّی)

5. بیانیۀ اسلامی: پیش‌نویس بیانیۀ ریاست‌جمهوری دربارۀ اسلام تحویل هدلی دونووان شد تا بگوید چه زمان و چگونه می‌توان بهترین استفاده را از آن انجام داد تا بدین‌ترتیب از اینکه ساختگی به نظر بیاید، جلوگیری شود. (خیلی محرمانه)

مسائل سیاسی ـ نظامی:

[محتوای غیرمرتبط با بحران گروگان‌گیری از این قسمت حذف شده است.]

[1]. Carter Library, National Security Affairs, Staff Material, Office File, Box 18, SCC Meeting #229 held 12/14/79.

سرّی؛ حساس. جلسه در اتاق وضعیت کاخ سفید برگزار شد.

[2]. The District Court

[3]. Chief Justice

[4]. نک: سند 95. گزارش‌های کوپر از مذاکراتش با مقامات آلمان و سوئیس در تلگرام شمارۀ 6981 و 6984 که هر دو در تاریخ 7 دسامبر از بن ارسال شده‌اند، موجود هستند.

National Archives, RG 59, Central Foreign Policy File, N79009–0709 and P840140–1513, N790009–0715.

[5]. British Foreign Office

[6]. یادداشت سالومون برای برژینسکی، 14 دسامبر

Carter Library, National Security Affairs, Staff Material, Office File, Box 35, Institutional File, 1000s–1300s 2/79–3/79, 12/79.

منبع: - جلد - صفحه