بررسی حقوقی قراردادهای آمریکا با حکومت پهلوی با تاکید بر اسناد لانه

در دوران حکومت پهلوی، روابط ایران و ایالات متحده آمریکا در چارچوب مجموعه‌ای از قراردادهای نظامی، اقتصادی و صنعتی شکل گرفت که در بسیاری موارد با نقض منافع و حقوق ملت ایران همراه بود. این قراردادها، که عمدتاً در شرایط وابستگی سیاسی و اقتصادی دولت پهلوی به آمریکا منعقد می‌شد، بیش از آنکه در جهت توسعه ملی ایران باشد، تأمین‌کننده منافع قدرت‌های غربی و خاندان حاکم بود. اسناد لانه جاسوسی ابعاد پنهان و ناعادلانه این قراردادها را آشکار می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه حقوق حاکمیت ملی و استقلال اقتصادی کشور در چارچوب روابط نابرابر حقوقی و سیاسی نقض شده است.

ضرورت این پژوهش در آن است که با رویکردی حقوقی و تحلیلی، محتوای این اسناد و قراردادها بررسی شود تا ماهیت استعماری و مغایر با اصول حقوق بین‌الملل آنها روشن گردد. مطالعه تطبیقی این قراردادها می‌تواند شناخت دقیق‌تری از سازوکارهای حقوقی سلطه و وابستگی فراهم آورد و به‌عنوان تجربه‌ای تاریخی، در تدوین سیاست‌های حقوقی و قراردادی آینده جمهوری اسلامی ایران با قدرت‌های خارجی مورد استفاده قرار گیرد.

هدف این تحقیق، تحلیل حقوقی قراردادهای منعقده میان آمریکا و حکومت پهلوی بر پایه اسناد لانه جاسوسی، تبیین شیوه‌های نقض منافع ملی در این قراردادها و ارائه چارچوبی نظری برای پیشگیری از تکرار چنین الگوهای ناعادلانه در تعاملات بین‌المللی کنونی است.