مسئله ارتباط بین ایران و آمریکا و سرآغاز دشمنی میان آنها همواره یکی از مسائل بحث برانگیز در میان تحلیلگران و تاریخ نویسان بوده و هست. برخی به دنبال آن هستند که  سرآغاز این دشمنی ها و بدخواهی های آمریکا برای مردم ایران را به ماجرای تسخیر سفارت آمریکا ربط دهند و اینگونه نشان دهند که چون ایران، سفارت آمریکا را اشغال کرد، آمریکا نیز روند دشمنی خود با ایران و مردم ایران را در پیش گرفت. برخی دیگر اما معتقدند که آمریکا از سالها پیش از انقلاب به دنبال تسلط بر منافع و سرنوشت ایران بوده و انقلاب اسلامی یک مانع جدی بر سر مسیر توسعه طلبی و استعمارگری آمریکا  تا محسوب می شود و همین امر، دشمنی آمریکا با مردم ایران و کشور ایران را تشدید کرده است. به عبارتی، آمریکایی ها تا پیش از انقلاب اسلامی برای انجام هر عملی در ایران از آزادی عمل برخوردار بوده و حتی برای برکناری یک نخست وزیری رسمی، کودتای نظامی انجام می دادند. آنچه برای آمریکا اهمیت دارد، منافع سیاسی، اقتصادی، نظامی و فرهنگی اش در این منطقه و خصوصا ایران است. آمریکا تا پیش از انقلاب اسلامی به راحتی این منافع را تامین می کرد و بعد از پیروزی انقلاب دستش از همه آنها کوتاه شد. 

آمریکایی ها با عملیات روانی و رسانه ای گسترده سعی در این داشتند تا به افکار عمومی مردم جهان اینگونه القاء کنند که منشاء درگیری ایران و آمریکا، انقلاب اسلامی و سوء تفاهم های سیاسی است اما نگاهی گذرا به اسناد به جای مانده از سفارت آمریکا در تهران نشان می دهد که ناراحتی و کینه آمریکایی ها از ایران ریشه در چه مسئله ای دارد. 

آمریکایی ها در این اسناد به وضوح و با صراحت از اهداف و منافع خود در ایران پرده بر می دارند. مواردی که در ادامه به آنها اشاره می شود نشان می دهد که روحیه تمامیت خواهی آمریکایی تا چه اندازه بر این موارد سایه افکنده است.

 آنچه از مطالعه اسناد به دست می آید این است که بنابر نظر آمریکایی ها، آنها در ایران منافع و اهدافی دارند که باید تامین شوند. بخشی از آنها عبارتند از:

• 1-  ایجاد وابستگی نظامی با فروش سلاح به ایران و استفاده از خاک ایران برای نظامیان آمریکایی(ج1، ص375 و ج1، ص664 )
• 2- تسلط آمریکا بر بازار داخلی ایران و نقش ویژه در تجارت خارجی اش ( ج1، ص664 و ج1 ص391)
• 3- ایجاد نظم منطقه ای‌ با محوریت اسرائیل. (ج1، ص426)
• 4- کنترل کامل روی موقعیت جغرافیایی ایران به‌خصوص بنادر، تنگه هرمز و ... (ج 11 ص 237)
• 5- دسترسی همیشگی به نفت، گاز و ثروت های معدنی دیگر. (ج6، ص833  و ج1، ص664 )
• 6-  فعال سازی انجمن ایران و آمریکا و سایر موسسات فرهنگی آمریکایی.(ج1، ص153 )
• 7- فعالیت‌های منحصر به فرد جاسوسی به‌خصوص برای مقابله با شوروی (روسیه) (ج1 ص391)
• 8- مصونیت کامل قضایی برای همه آمریکایی‌ها در ایران.  (ج7،ص618)
•  

آمریکا در گذشته بزرگترین صادرکننده کالا و خدمات به ایران بوده و بیش از دو میلیارد دلار صادرات به ایران داشته است. امروز هم باید فعالیت 155 شرکت و بانک بزرگ آمریکایی، (اسناد، ج1، ص210.)، سکونت 39 هزار آمریکایی در ایران (اسناد، ج1، ص210.)  و صادرات 70 درصد نفت اسرائیل از ایران (اسناد، ج1، ص426 ) احیاء گردد. و اما مهم تر از همه اینکه «ما محل مناسب دیگری نداریم که بتوانیم از خاک آن، این استفاده ها را که در خاک ایران برده ایم، داشته باشیم.» (اسناد، ج1، ص426)

برای دریافت فایل با کیفیت بنر «آمریکا از ایران چه می خواهد؟» روی عکس زیر کلیک کنید.